Categorieën
Gezondheid Kinderen

Biologisch voedsel: gezonder?

Er verscheen een artikel in het nieuws naar aanleiding van een uitzending van Zembla (klik op de link om de uitzending te bekijken in een nieuw tabblad).

Mijn aandacht werd getrokken, want de naam “Machteld Huber” werd genoemd. Iedereen die bekend is in enig veld van de gezondheidszorg, herkent deze naam waarschijnlijk wel. Arts en onderzoeker Machteld Huber is namelijk de grondlegger van het gedachtegoed van de Positieve Gezondheid: een herdefinitie waarbij gezondheid niet langer wordt gezien als uitsluitend het ontbreken van ziekte, maar als ‘het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, bij uitdagingen van het leven’. Mijn interesse was dus gewekt bij het tegenkomen van haar naam.

Het blijkt dat Machteld Huber in 2005 onderzoek deed in opdracht van het ministerie van Landbouw, samen met TNO, Wageningen Universiteit en Instituut voor Voedselveiligheid Rikilt. De onderzoeksvraag was of biologisch gevoerde kippen gezonder zijn dan hun soortgenoten die ‘regulier’ voedsel te eten krijgen. Dit onderzoek zou een voorloper zijn naar vergelijkbaar onderzoek bij de mens.

Er bleek inderdaad een verschil te zijn: één groep kippen vertoonde een krachtiger immuunrespons en herstelde daardoor beter van ziekte. De conclusie werd getrokken dat er aanwijzingen waren dat de voeding die déze kippen kregen, gunstig zou kunnen zijn voor de gezondheid. Vrijwel alle onderzoekers deelden die mening, tótdat de envelop met codes werd geopend en bleek dat het ging om de kippen die biologisch voedsel hadden gekregen. Toen veranderden vele onderzoekers van mening over de conclusie en werd de conclusie onder druk herschreven: ‘Er kunnen geen conclusies ten aanzien van de gezondheid worden getrokken’. Vervolgonderzoek vond niet meer plaats.

En dit is Nederland hè. In de tijd dat ik zelf nog studeerde, dacht ik dat onze wetenschap objectief was en dat externe belangen daar geen rol in spelen. Maar ik had het mis! Dat ontdekte ik een aantal jaren geleden al, toen ik veel gebruik moest maken van de kinderopvang en ik me wilde verdiepen in de effecten van kinderopvang op kinderen. Is dat nou eigenlijk goed voor kinderen of juist niet? Ik had toegang tot wetenschappelijk onderzoek en vond allerlei artikelen. Mijn conclusie was dat kinderopvang nadelig kan zijn voor zéér jonge kinderen en voor temperamentvolle kinderen, en dat het voor alle andere kinderen weinig effect heeft (noch positief, noch negatief), míts de opvang van goede kwaliteit is. En destijds (bijna tien jaar geleden hebben we het over) was de conclusie uit onderzoek dat het in Nederland maar heel matig gesteld was met die opvangkwaliteit. Nogal teleurstellend dus, en het stelde mij niet gerust in het gebruik van de kinderopvang. Het veranderde overigens verder niets aan de feiten, want wij hadden die opvang nu eenmaal nodig.

Maar wat schetste mijn verbazing toen ik de meta-analyse las die rijksoverheid aanhoudt? Deze onderzoekers vinden grotendeels dezelfde onderzoeken als ik heb gevonden, maar trekken tóch een andere conclusie. Want erg populair zal je als onderzoeker niet worden, als je stelt dat kinderopvang weinig toevoegt en zelfs nadelig kan uitpakken. Dat past niet in het overheidsbeleid om ons allemaal zoveel mogelijk te laten werken (en onze kinderen door anderen te laten opvangen). Maar lees vooral zelf het hele rapport om je eigen mening te vormen!

Ik vind het erg ontmoedigend om te beseffen dat zelfs wetenschappelijk onderzoek niet altijd objectief is, en dat ook in Nederland soms geldt: “wie betaalt, bepaalt”. Daar heb ik in mijn eentje geen invloed op. Maar wat kan er dan wél? Als er een nieuwsbericht over dergelijk onderzoek verschijnt, dan heb ik in ieder geval geleerd dat ik altijd dóór kan klikken. Dat de conclusie zoals die in het nieuws verschijnt, niet altijd het hele verhaal vertelt. Dat ik het hele rapport kan lezen om te ontdekken hoe het er écht voor staat. En ik weet nu dat er wél aanwijzingen zijn dat biologische voeding beter is voor de gezondheid.

Alles biologisch kopen is niet haalbaar, maar ook hier kan er weer heel veel wél: af en toe biologisch kiezen in de supermarkt en zoveel mogelijk zelf laten groeien in de tuin, waar het gegarandeerd onbespoten blijft 🙂

Koop jij biologisch voedsel, en waarom (niet)?

Één reactie op “Biologisch voedsel: gezonder?”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *